• Vertel open en eerlijk wat er aan de hand is

Kinderen hebben er nood aan te weten wat er juist aan de hand is. Afhankelijk van de situatie kan je er als ouder zelf over beginnen of kan je wachten tot je kind er naar vraagt. Je kan ook een vertrouwensfiguur (familielid, vriend(in), buur, leerkracht, …) inschakelen om je hierin bij te staan. Om het praten te vergemakkelijken, kan je proberen om een gesprek met je kind aan te knopen tijdens een informeel moment: bijvoorbeeld tijdens de afwas of op het randje van het bed. Voor sommige kinderen is het dan makkelijker om een gesprek voeren.

• Geef eerlijke informatie

Voor een kind is het moeilijk om te begrijpen wat er juist aan de hand is. Probeer je ziekte uit te leggen in je eigen woorden. De kans dat je kind je dan begrijpt wordt dan groter. Je kind zal vragen stellen waarop je misschien zelf het antwoord niet kent. Dit is niet erg want je hoeft als ouder niet alles te weten. Je kan dan best eerlijk antwoorden dat je het niet weet of je kan ook zeggen dat je het aan iemand zal vragen. Je kind heeft nu éénmaal recht op eerlijke informatie.

 

• Luister goed naar je kind

Kinderen vinden het heel belangrijk dat er ook naar hen geluisterd wordt. Net als volwassenen willen zij ook begrepen en gehoord worden en voelen ze vaak onmacht wanneer ze de kans niet krijgen om zichzelf uit te drukken.  Je kind beluisteren en horen hoe zij/zij de situatie beleeft is even belangrijk als informatie geven aan je kind.

• Observeer het gedrag van je kind

Kinderen kunnen vaak nog niet verwoorden wat ze voelen. Aan de reactie en gedragingen van kinderen kan je zien hoe het met hen gaat en hoe ze zich voelen. Soms zullen kinderen zich verantwoordelijk of schuldig voelen voor wat er thuis gebeurt of maken ze zich erg zorgen over jou.

Als hun gedrag sterk verandert (bijvoorbeeld weer in bed plassen, weglopen, zich terug trekken of juist heel druk en lastig worden, …), kan dit een teken zijn dat ze met iets worstelen. Het is belangrijk om de veranderingen in het gedrag van je kind op te merken en de betekenis van het gedrag te achterhalen. Zo kan je er als ouder ook iets aan doen.

• Routine en regelmaat

Routine en regelmaat geven kinderen een gevoel van rust en veiligheid. Als kinderen kunnen blijven leven volgens vaste patronen en hun hobby’s blijven uitoefenen, zal dit hen een vertrouwd gevoel geven.
Omdat je niet alles alleen kan doen, is het soms nodig om beroep te doen op hulp van buitenaf. Kies bij voorkeur voor mensen die reeds een nauwe band hebben met je kind; zij zijn vertrouwd en veilig voor je kind en kunnen zo de routine en regelmaat van je gezin behouden. Familieleden, vrienden, buren, leerkrachten, … kunnen voor jou een enorme steun betekenen. Aarzel niet om hen hiervoor te vragen.  

• Breng de school op de hoogte

Het is meestal aangewezen om de school te informeren over de situatie thuis, zeker wanneer één van de ouders in een psychiatrisch centrum wordt opgenomen. Je doet dit best met medeweten van je kind.
De leerkracht kan je kind ondersteuning bieden en rekening houden met de speciale omstandigheden thuis. Dit kan veiligheid geven voor je kind, wetende dat hij/zij hiervoor steeds bij de leerkracht terecht kan.

• Vertrouwenspersoon voor je kind

Het is belangrijk dat je als ouder je kind de ruimte geeft om over de situatie thuis te praten. Op die wijze kan je een belangrijke vertrouwensfiguur zijn voor je kind.

Soms lukt dit echter niet steeds of is het niet voldoende. Je kan dan iemand anders inschakelen waar je kind bij terecht kan: familie, kennissen of vrienden, een leerkracht, een hulpverlener, … Geef je kind de kans om zijn verhaal te doen aan iemand buiten het gezin: dit kan een grote opluchting en ondersteuning betekenen voor je kind.

• Praatgroepen voor kinderen

Een kopp-groep is een gespreksgroep voor kinderen en jongeren die opgroeien in een gezin waar één van de ouders of beiden psychische problemen heeft. Het doel van deze groepssessies is preventief. Hiermee probeert men te voorkomen dat de kinderen zelf psychische problemen ontwikkelen.

• Voor wie?
  Voor kinderen en jongeren waarvan één of beide ouders psychische/psychiatrische problemen hebben.

• Doel van de groepsbijeenkomsten?
  • Een veilige plek bieden om met andere kinderen, binnen een vertrouwelijke sfeer, over thuis te praten;
  • Uitwisseling van eigen ervaringen;
  • Aandacht geven aan de vragen en bezorgdheden van het kind over de ziekte van de ouder;
  • Informatie geven over de ziekte van de ouder;
  • Kinderen en jongeren bewust maken van hun kwaliteiten en hun leerpunten;
  • Handvatten aanreiken om goed zorg te leren dragen voor zichzelf;
  • Verminderen van schuld-, schaamte- en verantwoordelijkheidsgevoel.